Home Bệnh thường gặpĐiều trị sốt xuất huyết tại nhà

Điều trị sốt xuất huyết tại nhà

(Điều trị sốt xuất huyết tại nhà) – Dịch sốt xuất huyết thường xảy ra theo chu kỳ từ tháng 4 đến tháng 11 mỗi năm , nhiều nhất là vào mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 10. Những năm gần đây , độ ẩm không khí thay đổi, ô nhiễm môi trường, mùa mưa , khí hậu thất thường nên dịch sốt xuất huyết cũng bùng phát mạnh mẽ, diễn biến nặng nề. Nên việc điều trị sốt xuất huyết luôn được đề cao, không qua loa, để hạn chế tối đa biến chứng do sốt xuất huyết gây nên. Vào mùa dịch, các bệnh viện thường quá tải nên có nhiều trường hợp bệnh nhẹ sẽ được các bác sĩ cho điều trị theo dõi tại nhà.

Sốt xuất huyết là do virus Dengue gây nên, mà hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Nên việc điều trị sốt xuất huyết chủ yếu là dựa vào điều trị triệu chứng của bệnh và nâng cao thể trạng cho bệnh nhân.

Điều trị sốt xuất huyết tại nhà
Điều trị sốt xuất huyết tại nhà

Để việc điều trị bệnh sốt xuất huyết có hiệu quả thì ta nên nắm rõ được triệu chứng của bệnh để biết được sốt xuất huyết dạng nào có thể được điều trị theo dõi tại nhà, dạng nào phải điều trị nội trú tại bệnh viện và việc điều trị theo triệu chứng của bệnh đạt kết quả cao.

1. Các triệu chứng lâm sàng theo từng thể của sốt xuất huyết Dengue.

1.1 Thể thông thường điển hình ( sốt xuất huyết độ II ):

  • Thời kì nung bệnh: trung bình 4 – 10 ngày ( 3 – 15 ngày).
  • Thời kì khởi phát: thường là đột ngột bằng sốt cao, khởi phát ngắn khoảng 1 – 3 ngày là chủ yếu.
    • Sốt cao, mạch nhanh, người mệt mỏi, môi khô…
    • Đau đầu dữ dội, kèm theo đau mỏi các cơ khớp , nhiều bệnh nhân có cảm giác đau nhức hốc mắt.
    • Ho khan, đau họng, có thể tức ngực, khó thở.
    • Ăn kém, buồn nôn hoặc nôn, đau bụng, ỉa lỏng…
    • Bệnh nhân thường chưa có xuất huyết tự nhiên.
  • Thời kì toàn phát:
    • Sốt thường đột ngột , sốt cao liên tục nhưng cũng có khi giao động, khi nhiệt độ hạ có thể hạ từ từ, nhưng thường là hạ đột ngột và kèm theo huyết áp hạ. Một số bệnh nhân có kiểu sốt 2 pha.
    • Từ ngày thứ 4 – 7 của bệnh, thường có xuất huyết. Các dạng xuất huyết thường gặp là : xuất huyết dưới da ( dạng chấm nốt, lớn hơn là mảng xuất huyết), xuất huyết niêm mạc hay gặp ( chảy máu chân răng, chảy máu cam…) , xuất huyết phủ tạng ( xuất huyết tiêu hóa, tiết niệu, xuất huyết não… phụ nữ thường gặp rong kinh, rong huyết.

1.2 Thể Dengue cổ điển:

Sốt, đau cơ – khớp toàn thân, hạch sưng, ban dát sẩn lấm tấm toàn thân… ít có xuất huyết, không có shock, không có xuất huyết phủ tạng, không có hôn mê, Hematocrit và tiểu cầu bình thường.

1.3 Sốt xuất huyết thể shock:

Gặp ở ngày thứ 3 – 7 của bệnh, mạch nhanh nhỏ, huyết áp kẹt, da lạnh và nhớp nháp mồ hôi, mệt lả, tiên lượng xấu.

Có 5 dấu hiệu nhận thấy tiền shock:

  • Vật vã hoặc li bì
  • Đau bụng dữ dội
  • Lạnh đầu chi
  • Xung huyết da
  • Đái ít.

1.4 Các thể khác :

  • Đái huyết cầu tố
  • Suy gan cấp
  • Thể não
  • Thể xuất huyết phủ tạng.

1.5 Các biến chứng nguy hiểm:

  • Hô hấp: viêm phổi, phù phổi cấp…
  • Tuần hoàn: trụy tim mạch, suy mạch vành…
  • Tràn dịch đa màng: màng bụng, màng tim, màng phổi, màng tinh hoàn…
  • Tiết niệu : suy thận cấp
  • Sảy thai, đẻ non.

2.Phân loại mức độ bệnh:

Theo quy định của Tổ chức Y tế Thế giới, Dengue xuất huyết chia thành 4 mức độ:

Độ I : sốt + không có xuất huyết tự nhiên, chỉ có dấu hiệu dây thắt dương tính, tiểu cầu giảm ≤ 100 000/ mm3 , Hematocrit tăng 20% trở lên.

Độ II : sốt + xuất huyết tự nhiên, tiểu cầu giảm, Hematocrit tăng.

Độ III : như độ II + mạch nhanh nhỏ, huyết áp tụt.

Độ IV : như độ III + huyết áp không đo được.

Trong điều trị bệnh sốt xuất huyết thì độ I và độ II có thể điều trị theo dõi tại nhà, nhưng độ III và độ IV thì phải nằm điều trị nội trú tại viện, vì khi đó diễn biến bệnh rầm rộ và nhanh chóng, dễ xảy ra biến chứng nguy hiểm, phải nằm viện để can thiệp khi cần thiết.

3.Điều trị sốt xuất huyết tại nhà.

3.1 Nguyên tắc điều trị cho cả 4 độ bệnh sốt xuất huyết:

  • Bồi phụ nước và điện giải sớm tùy thuộc vào mức độ của bệnh.
  • Hạ nhiệt khi sốt cao, an thần.
  • Truyền máu tươi hoặc khối tiểu cầu khi có xuất huyết phủ tạng nặng.
  • Phát hiện và xử trí shock sớm.
  • Nuôi dưỡng và chăm sóc tốt bệnh nhân.

3.2 Điều trị cụ thể tại nhà + chăm sóc:

Bù nước và điện giải:

  • Độ I : chủ yếu uống.
  • Độ II : uống kết hợp bù nước và điện giải.
  • Độ III : chủ yếu bù nước và điện giải bằng đường truyền tĩnh mạch .
  • Độ IV: bù nước và điện giải tốc độ nhanh.
  • Độ I và độ II : có thể điều trị theo dõi tại nhà.
  • Độ III và độ IV: phải nằm tại viện điều trị.
  • Cho bệnh nhân uống nhiều nước: uống chia nhỏ đều đặn trong ngày, không uống liền một lúc. Đối với trẻ <5 tuổi cần 1000 – 1500 ml nước/ ngày ; trẻ > 5 tuổi cần 1500 – 2000 ml nước / ngày ; đối với người lớn cần 2000 – 2500 ml nước/ ngày.
  • Cho bệnh nhân uống Oresol : pha theo hướng dẫn in trên vỏ gói, uống trong cả ngày.
  • Kết hợp ăn uống thêm nhiều loại nước uống, hoa quả chứa nhiều Vitamin C để tăng sức đề kháng, tăng sức bền thành mạch, giảm nguy cơ xuất huyết nặng nề. Ví dụ như nước ép cam, chanh, bưởi, dâu tây, kiwi,dứa …

Xử trí sốt cao:

  • Hạ nhiệt khi có sốt nên dùng các biện pháp vật lý: chườm ấm tại các vị trí trán, nách, ben.
  • Chỉ được dùng thuốc hạ sốt Paracetamol đơn chất khi nhiệt độ ≥ 38,5 độ C , liều 10 – 15 mg / kg cân nặng / lần , mỗi lần uống cách nhau 4 – 6 giờ, tổng liều không quá 100 mg/ kg cân nặng/ 24 giờ ; kèm thêm chườm ấm.
  • Nếu nhiệt độ không giảm, đưa bệnh nhân vào viện để truyền perfangan , solumedron và an thần…
  • Không được cho bệnh nhân dùng aspirin, analgin, ibuprofen để hạ sốt, tránh các tác dụng phụ gây xuất huyết và toan máu.
  • Kiểm tra nhiệt độ thường xuyên 15 – 30 phút / lần, đề phòng trường hợp sốt cao gây co giật, đặc biệt là ở trẻ nhỏ.
  • Lau người, nới rộng quần áo , cho bệnh nhân nằm nghỉ ở nơi thoáng mát.
  • Hạn chế tối đa việc rời giường đi lại.

Xử trí xuất huyết:

  • Xuất huyết dưới da nhẹ: chỉ dùng Vitamin C,P , Rutin , thuốc kháng Histamin.
  • Xuất huyết niêm mạc nhiều và xuất huyết phủ tạng: bắt buộc phải nằm tại viện theo dõi.

Dùng kháng sinh :không cần thiết. Vì sốt xuất huyết là do virus Dengue gây nên, mà kháng sinh thì có tác dụng kìm khuẩn, diệt khuẩn, không hề có tác dụng lên virus. Khi dùng thuốc không đúng cách lại khiến cho gan và thận của bệnh nhân phải hoạt động nhiều để đào thải tác dụng phụ của thuốc, dễ khiến cho tình trạng bệnh nặng nề thêm.

Không nên cao gió ở bệnh nhân sốt xuất huyết: vì cạo gió cần dùng lực và dầu nóng, tác động lực mạnh lên thành mạch sẽ khiến cho thành mạch yếu thêm dễ khiến cho tình trạng xuất huyết nặng nề thêm.

Không cao gió để điều trị sốt xuất huyết
Không cao gió để điều trị sốt xuất huyết

 

Cho bệnh nhân ăn đồ ăn nấu chín, lỏng, đồ ăn dễ tiêu như cháo dinh dưỡng, súp. Ăn đồ ăn chứa nhiều protein như trứng, cá, thịt, sữa … để bổ sung dinh dưỡng, nâng cao thể trạng.

Không ăn đồ ăn chứa nhiều gia vị và dầu như lạc, vừng, đồ chiên sào, vì khiến bệnh nhân khó tiêu hóa, tăng cảm giác chán ăn.

Hạn chế tối đa ăn những thực phẩm sẫm màu đỏ, nâu, đen trong cả quá trình tiến triển của bệnh. Vì sốt xuất huyết gây nên xuất huyết, bệnh nhân lại hay nôn nên khi chất nôn sẫm màu ta sẽ khó phân biệt được đó là do xuất huyết tiêu hóa hay màu của thức ăn mà ta vừa mới ăn. Ví dụ: nước xá xị, dưa hấu, canh rau dền, các loại siro, cà phê, nước coca-cola…

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *